De klokkenstoel aan de Dilgtweg

Aan de Dilgtweg vóór woon- zorgcentrum de Dilgt staat een klokkenstoel. Om 12 uur en 18 uur kun je het geklingel horen. De klokkenstoel is in 1936/1937 gebouwd door timmerman Johannes van Timmeren uit Siddeburen.

Enkele commissies van Avondlicht, nu de Dilgt, wilden een klokkenstoel laten bouwen ter gelegenheid van het huwelijk van prinses Juliana en prins Bernard, 7 januari 1937. De bronzen luidklok was begroot op 280 gulden, de klokkenstoel op 100 gulden. De offerte viel hoger uit. Er was veel gedoe over de financiering zodat het bestuur van Avondlicht besloot om de bouw maar zelf te bekostigen. Het werd een haastklus voor Van Timmeren omdat de aanbesteding pas eind december 1936 rond was. In één week werd de klus geklaard. De klokkenstoel werd aan de tuinkant, de achterkant van Avondlicht geplaatst. En de bronzen klok klingelde elke zaterdagavond en zondagmorgen.

In de Tweede Wereldoorlog werden in Haren twee monumenten die te maken hadden met het koningshuis vernield: de sokkel van het borstbeeld van prinses Juliana ter ere van de verloving in 1936 aan de Oude Hoflaan en het Lippe-Biesterfeld Monument aan de Wilhelminalaan ter ere van het huwelijk van prinses Juliana en prins Bernard. De klokkenstoel is gelukkig gespaard.

Rond 2000 raakte de  klokkenstoel in verval. In 2005 beloofde de toenmalige directeur Wil Koopmans-Kornelius dat de klokkenstoel terug zou komen. En dat gebeurde in 2015 ook. De klokkenstoel staat nu vóór de Dilgt en klingelt niet meer twee keer per week maar elke dag.

Naast de klokkenstoel staat een reliëf met de tekst “Avondlicht” en “En het zal geschieden ten tijde des avonds dat het licht zal wezen Zacharia 14-7". De naam Avondlicht kwam tot stand middels een prijsvraag en is gebaseerd op deze Bijbeltekst. Dit reliëf zat vroeger boven de ingang van Avondlicht. Ook staan er twee “tafeltjes” waarbij het tafelblad rust op twee reliëf figuren. Onder het ene tafeltje een oude vrouw met kat, onder het andere een oude man met hond en onder beide tafeltjes een zonnebloem. Deze reliëfs zaten oorspronkelijk aan de zijkant van de deuren van de ingang. Rechtsboven de man, linksboven de vrouw en onder beide de zonnebloem.

Hermien Noordhoff
Dit artikel is gepubliceerd in Haren de Krant van juni 2023 

Aanvalluh! Kastelen en vestingen in Glimmen

Het noorden van Drenthe was de toegangspoort voor vijandelijke legers om de vesting Groningen proberen te veroveren. Via de Hondsrug of de Drentse A, vroeger een serieuze vaarweg. Niet vreemd dat daar meerdere verdedigingswerken kwamen.

Kasteel van Egbert
Een groep Groningers onder leiding van de familie Gelkinge, kreeg ruzie met graaf Egbert (ook wel Wegbert van Groenenberg genoemd), prefect van Groningen en zetbaas van de bisschop van Utrecht. Tijdens de schermutselingen in 1226 lukte het de bisschop van Utrecht de ruzie te beslechten. Een voorwaarde was dat de partijen zich niet mochten versterken. Egbert ging echter een kasteel bouwen bij de Drentse A, een paar honderd meter ten zuiden van Huis te Glimmen. De Gelkingers kregen er lucht van en hebben het kasteel in 1227, pas één jaar oud, met steun van Drentse boeren met de grond gelijk gemaakt. Restanten van het kasteel zijn er nog steeds, maar staan tegenwoordig onder water.

Weerdenbras
De stad Groningen werd aangevallen door hertog Albrecht van Saksen. Hij bouwde begin 1500 daarom ten oosten van de brug over de Drentse A, bij het Huis De Groninger Punt, een versterking (blokhuis of legerplaats). Het waren twee langgerekte gebouwen omringd door een wal en daaromheen een gracht. De naam Weerdenbras kan uitgelegd worden volgens een artikel van Old Go: weert den bras (stop de boeven). Groningen gaf zich in 1506 over. De versterking is toen gesloopt. Er kwam later nog weer een nieuwe versterking: de Punterschans. Nadat Groningen bij de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden kwam (omstreeks 1600) was deze vesting niet meer nodig.

Huis te Glimmen
Het Huis te Glimmen in het Quintusbos is van oorsprong een zomerverblijf van rijke stadjers als jonker Johan Valcke thoe Glimmen, en later de familie Quintus. Weinig wijst erop dat het op de fundamenten van een kasteel gebouwd is, zoals wel wordt gesuggereerd. Sommige bronnen halen -volgens mij- Kasteel van Egbert en Huis te Glimmen door elkaar. Dat er een geheime tunnel van dit huis naar de stad Groningen loopt is in ieder geval leuk bedacht.

Henk Bakker voor Old Go
Met dank aan: Old bGo, RUG/BAI
Dit artikel is geplaatst in Haren de Krant van mei 2023

 

De ‘kloes’ van klooster Yesse en meer….

Op de website www.groninganus.worldpress.com (van Harry Perton) stond een tijd geleden (2012) een afbeelding van het gebied rond Essen met de aanduiding ‘kloes’ ten oosten van de huidige buurtschap. Het bleek dat hij zich langere tijd had afgevraagd wat een kloes zou zijn, totdat hij een deskundige raadpleegde, Rudolf Ebeling, naamkundige van de RUG. Hij kon helpen: kloes betekent kluis oftewel het onderkomen van een kluizenaar. Een intrigerende vondst, een kluizenaar nabij een vrouwenklooster. Zou het een man zijn die graag monnik had willen worden? Zou het een vrouw zijn die toch verlangde naar een meer geïsoleerd leven dan de zusters leidden? Of zich niet wilde conformeren aan een georganiseerd kloosterleven? Hein Bloemink gebruikte het gegeven in zijn boek ‘Verborgen erfenis van klooster Yesse.’

Kluizenaars waren zeker gelovigen, vaak ook wijze raadgevers aan mensen met geloofs- of misschien persoonlijke problemen. We zullen dat voor deze specifieke plek nooit weten, fantaseren is des te leuker.
Ook bij het Hareholt waarvan verondersteld wordt dat het nabij de huidige villa Gelria aan de Hereweg lag, was ooit een kluis. Hiervan is wel iets meer bekend, alleen deze hoorde niet bij het klooster in Essen. Bijzonderheid is dat zelfs de paus in de 15e eeuw betrokken is geweest bij deze kluis. Ook bij de Martinikerk was een kluis, de kluizenares aldaar zou de Arm van Johannes de Doper bewaard hebben, maar haar mond voorbij gepraat hebben. Hoe dit verhaal verder gaat is te lezen in het boek van Bart Flikkema (‘De Arm van Johannes de Doper’).
Nieuwsgierig geworden door dit verhaal? Bezoek dan de Kloosterlezing op 25 april 2023 in Haren.

Annemiek Bos voor Old Go
Dit artikel is geplaatst in Haren de Krant april 2023

Een verschrikkelijk ongeluk

Professor Dr. H.W. Middendorp, verbonden aan de Universiteit van Groningen als eerste hoogleraar  in de ontleedkunde, was in het bezit gekomen van een buiten  te Haren, ‘de Koepel’ genoemd. Het was gelegen op de plek waar later de Harense wijk Tuindorp werd gebouwd. 

De entree was gelegen direct na de spoorwegovergang in de ‘grindweg’ naar Onnen, nu de Onnerweg en had een vijver waarin een eilandje en waarop en tuinhuisje was neergezet. De professor gebruikte het buiten als mogelijkheid om even zijn werk te verlaten en te vergeten en tot rust te komen; hij kon dat in Groningen niet, zijn woning was gelegen aan wat nu de Emmasingel heet, een drukke verbindingsweg langs het water.

De professor was niet getrouwd en had een hulp, Nicolaas de Boer, die net als de professor van paarden hield, hij was evenals de professor afkomstig van Steenwijk en had als cavalerist in het leger gediend en was dus goed op de hoogte hoe met paarden om te gaan en er voor te zorgen.

Samen reden ze dan naar Haren en vervolgens reed de knecht met twee paarden weer terug. En als de professor volgens afspraak weer naar huis wilde reed de knecht met twee paarden naar Haren en reden ze samen weer terug.

Op een van die terugreizen, op een vrijdagavond 24 mei 1889, rond 10 uur gaf de 32-jarige knecht zijn paard de sporen en verhoogde zijn snelheid en hoewel de professor hem nog waarschuwde, reed de knecht op ca 100 meter van huize De Kamp op de hoek van de Rijksstraatweg en de Esserweg tegen een laaghangende tak van een boom aan. 

De gevolgen waren vreselijk, de knecht stortte van zijn paard en overleed ter plaatse aan zijn verwondingen, de professor was zeer ontdaan en met zijn knecht begaan, hij kon niet anders dan het overlijden constateren.

Veel later had de professor opnieuw een knecht, maar nu met een strenge instructie: hij moest naast de paarden lopen. En dat het dan langer duurde voor dat hij in Haren was vond de professor niet van belang. Heel oude mensen in Haren wisten nog dat ze wel eens iemand zagen lopen met twee paarden, maar snapten niet altijd waarom dat was.

Roelof van Wijk voor de Harense Historische Vereniging Old Go
Dit artikel is verschenen in Haren de Krant maart 2023

 

 

 

Subcategorieën

Old Go

De Harense Historische Vereniging Old Go is opgericht in januari 2010 en houdt zich bezig met de geschiedenis van de voormalige gemeente Haren. De gemeente bestond uit de dorpen Haren, Glimmen, Onnen en Noordlaren en de buurtschappen Essen, Dilgt en Hemmen. Op 1 januari 2019 is de gemeente Haren in het kader van de gemeentelijke herindeling samengegaan met de gemeenten Groningen en Ten Boer. 

Gevarieerd aanbod

Lezingen en excursies

Organisatie Open Monumentendag 

Uitgave van Harens Old Goud, 2x per jaar, een tijdschrift met een breed aanbod van artikelen en oude foto's

Publicaties in Haren de Krant

Presentatie en promotie op evenementen.

Info-centrum

Kom eens langs in het Info-centrum van Old Go! Elke eerste donderdag van de maand kunt u van 14.00 tot 16.00 uur bij ons terecht voor inzage in ons archief. We hebben een luisterend oor voor uw (oude) verhalen met of zonder foto’s. Voor vragen en informatie kunt u mailen naar info@oldgo.nl. Het adres is: Oude Brinkweg 12A, Haren; de trap op naar boven.   

Contact

Wilt u lid worden?  Zie ons aanmeldingsformulier. 

Heeft u een algemene vraag of opmerking:  info@oldgo.nl

Wilt u een artikel of foto's aanbieden voor Harens Old Goud: redactie@oldgo.nl