Prof. Dr. Hendrik Willem Middendorp en Tuindorp

 Gepubliceerd door op 4 september 2017
 

kaart_De koepel

Wat Tuindorp in Haren is, dat weten we, maar wie was H.W. Middendorp en wat hebben ze met elkaar te maken?

Hendrik Willem Middendorp, geboren in Steenwijk in 1842, kwam uit een artsenfamilie; hij studeerde voor arts en vervolgde zijn studie in Berlijn. Na terugkomst promoveerde hij in Groningen in juli 1867. Al in zijn studententijd maakte hij veel preparaten en werd daarmee bekend en beroemd; ook zijn proefschrift ondervond veel waardering, met name in het buitenland. Hij wees in 1870 een benoeming aan de Hogeschool van Osaka, Japan af, omdat hem een lectoraat aan de Groningse Universiteit was toegezegd. Dat werd hij in februari 1871, maar al in juli daarop werd hij tot professor benoemd in algemene ziektekunde en ontleedkunde.

advertentie buitengoedHij was vrijgezel en kocht een buitengoed aan de rand van Haren en tegen Onnen aan gelegen. Op een topografische kaart uit 1903 is dat aangegeven als ‘De Koepel’, maar er was meer zoals uit de verkoopadvertentie van notaris Quintus uit 1913 blijkt: het wordt aangeprezen als ‘een rustig aangenaam gelegen wildrijk jachtterrein, met een grote visvijver en een jachthuis, schuren en nog twee kampen grasland en een prachtig wandelpark’, etc. totaal bijna 5 ha.

In dat buiten was ook een koepel (de weilandjes achter de koepel werden verhuurd) en hij verbleef daar soms een paar dagen. Er was ook een eilandje in een vennetje waar hij volgens sommigen in een ´theehuisje met gekleurd glas ´ in afzondering verblijf hield. Als hij dan weer terug ging naar zijn huis in de stad, moest zijn huisknecht eerst het paard ophalen. ‘Denk er om dat je er naast blijft lopen’ en ‘niet er op gaat zitten’ zo werd de knecht toegesproken.

Dat was niet zonder reden want in mei 1889 reed een eerdere knecht, een oud-cavalerist Nicolaas de Boer uit Steenwijk, op een paard ter hoogte van huize De Kamp aan de Rijksstraatweg in volle vaart tegen een laaghangende boomtak, viel van het paard en overleed. Middendorp had hem kort er voor nog gewaarschuwd voor laaghangende boomtakken.

kadastrale meting

Gedeelte van een kadastrale inmeting uit 1928, van het eerste gedeelte Tuindorp. Ter plekke van het getal 4949 lag de vijver (oorspronkelijk een vennetje) die er ook nu nog is. De Tuindorpschool is nog niet gebouwd.

Na zijn overlijden in mei 1918 werd zijn huis aan de Emmasingel in Groningen ter verkoop aangeboden en was het buitengoed reeds verkocht. Architect Philippus (Flip) Jacob Hamers (1882-1966) uit Bussum maakte in 1919-1920 een plan voor een Tuindorp met de bouw van woningen en een lagere school voor spoorwegmensen op het terrein naast het rangeerterrein en zo ontstond in fasen Tuindorp (via de woningbouwvereniging Onnen).

Roelof van Wijk voor Old Go